Cần có giải pháp hợp lý cho loại xe tự chế

Hiện nay, tại Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và một số địa phương vẫn tồn tại phổ biến loại xe ba bánh tự chế chở người và hàng hóa, vi phạm quy định Luật Giao thông đường bộ, gây cản trở, ùn tắc, mất an toàn giao thông. Thực tế đặt ra yêu cầu phải có giải pháp hợp lý cho loại xe này.

Tại Hà Nội, theo quan sát của chúng tôi, loại xe tự chế này hoạt động nhiều ở tuyến đường Trần Quang Khải, khu vực gần bến xe Lương Yên, đường Giải Phóng, cuối đường Nguyễn Trãi... Ngay sát Hà Nội, những chiếc xe tự chế cũng tung hoành khắp các tuyến phố ở tỉnh Hà Tây.

Trong vụ gây rối tại khu vực cáp treo chùa Hương do Nguyễn Thị Hiền (Hiền cá sấu) cầm đầu, nhiều đối tượng đã triệt để sử dụng loại xe này để phong tỏa, cản trở giao thông. Năm 2006, Phòng CSGT Hà Tây đã lập biên bản vi phạm hành chính về TTATGT và tạm giữ 46 xe ba bánh tự chế. Tại Lạng Sơn, dân buôn gà lậu cũng chuyển sang dùng xe ba bánh để chở gà nhập lậu từ các xóm tập kết ở ven cửa khẩu về Ðồng Ðăng và TP Lạng Sơn, thay xe Minsk. Mỗi năm tỉnh Hải Dương xảy ra hơn 300 vụ tai nạn giao thông, nguyên nhân chính do sử dụng tùy tiện phương tiện giao thông, trong đó có xe công nông và xe tự chế không giấy phép lưu hành.

Phần lớn xe tự chế thuộc loại "năm cha, ba mẹ", thường lắp động cơ mô-tô 100 - 125 cm3, máy cũ nát, khung xe tận dụng khung sườn động cơ các loại xe cũ, thiếu đồng bộ, chủ yếu là Bonus Ðài Loan, LA 250, xe máy do Trung Quốc chế tạo... không qua đăng kiểm, không biển số, người điều khiển không có giấy phép lái xe. Thiết bị kỹ thuật không bảo đảm tiêu chuẩn, không có còi, đèn xi-nhan, không đồng bộ (khung và máy khác loại nhau), hệ thống chứa nhiên liệu tự tạo, bình chứa nhiên liệu cạnh người lái, khi xảy ra va đập rất dễ gây cháy, nguy hiểm. Ngay cả xe Babetta quá cổ cũng được tận dụng để làm xe tự chế. Có xe số khung, số máy đều được đục lại, chỉ còn hai số đầu, số cuối, thậm chí là tang vật của các vụ trộm. Muốn mua một chiếc xe ba bánh kiểu này không hề khó, chỉ sau một tuần đặt hàng là có, giá trung bình khoảng 10 - 16 triệu đồng.

Qua khảo sát của CSGT Hà Tây, có vài cơ sở sản xuất xe ba bánh trên địa bàn tỉnh, ước tính khoảng vài trăm chiếc, trong đó có những xe được dán lô-gô "thương binh", thậm chí sơn tên một số doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, số điện thoại liên hệ hay cả dòng chữ quảng cáo "nhận chở hàng thuê" làm "bùa hộ mệnh" tham gia giao thông... Hằng ngày, những chiếc xe này chở đủ các loại mặt hàng từ rau, quả, đến vật liệu xây dựng như gạch, ngói, sắt, thép, trần nẹp nhựa, xiên hoa sắt cồng kềnh nghênh ngang khắp các tuyến phố, luồn lách mọi nẻo đường. So với ta-xi tải, xích-lô, loại xe này có "ưu thế" riêng, nên nhiều người thuê vận chuyển, người chở thu lời vài trăm nghìn đồng mỗi ngày.

Theo thống kê sơ bộ, tại Hà Nội và Hà Tây có gần một nghìn chiếc xe tự chế tập trung chủ yếu ở các chợ, bến xe, các điểm tập kết, bán nguyên vật liệu xây dựng. Ngoài một số thương binh tham gia điều khiển, chấp hành khá tốt luật lệ giao thông, còn xuất hiện không ít đối tượng không phải là thương binh lợi dụng điều khiển loại xe này và vi phạm TTATGT, trong đó có cả đối tượng không đủ tiêu chuẩn sức khỏe. Phương tiện không bảo đảm, không có bằng lái, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông, gây hậu quả khó lường...

Mặc dù lực lượng chức năng các địa phương đã mở đợt kiểm tra và xử lý loại xe này, không cho tiếp tục lưu thông, nhưng kết quả vẫn chưa khả quan. Và hằng ngày, những chiếc xe tự chế không có tên trong danh sách của cơ quan quản lý các phương tiện giao thông vẫn "bay" như cào cào trên đường phố, chở hàng quá khổ, quá tải, thậm chí là cả hàng lậu. Một nguyên nhân dễ thấy là CSGT xử lý còn thiếu kiên quyết, tâm lý e ngại, nể nang; còn những đối tượng bị xử lý lại viện đủ lý do, thậm chí có trường hợp phản ứng, lôi kéo những người tự nhận là thương binh đến cản trở người thi hành công vụ, gây mất trật tự xã hội.

Theo Nghị định 152/NÐ/CP-2005 của Chính phủ, chỉ phạt tiền đối với hành vi điều khiển xe tự sản xuất, lắp ráp; đình chỉ hoạt động, tạm giữ phương tiện, không được tịch thu và thanh lý. Những năm vừa qua, CSGT Hà Tây làm kiên quyết, xử lý nghiêm, tạm giữ nhiều xe ba bánh tự chế. Khi bị lập biên bản, xử nặng về hàng loạt lỗi phương tiện không bảo đảm an toàn, không có GPLX, chở hàng hóa cồng kềnh... (có khi tổng tiền phạt lên tới hàng triệu đồng), nhiều người vi phạm đã phải nộp đơn xin giảm tiền phạt, cam kết sẽ không tái phạm.

Qua xử lý các vụ xe tự chế vi phạm TTATGT, phát hiện nhiều vụ không có bằng lái, xử dụng bằng lái rởm hoặc giả danh thương binh. Ðợt cao điểm ra quân xử lý loại xe này, Phòng CSGT Hà Tây đã tạm giữ 32 chiếc xe mô-tô ba bánh, qua kiểm tra tất cả người điều khiển đều không có GPLX và chỉ có 15 người là thương binh, bệnh binh. Tuy nhiên, mỗi đợt ra quân xử lý loại xe này chỉ khoảng 10 ngày, cao điểm nhất có hơn 40 xe bị giữ. Khi CSGT làm căng, họ tạm thời "án binh bất động", hết đợt cao điểm lại tiếp tục hoạt động. Phòng CSGT Hà Nội cho biết, nhiều xe tự chế bị tạm giữ, người điều khiển không phải thương binh, nhưng sau đó có đồng chí thương binh mang giấy tờ đến xin lấy lại xe.

Nhằm ổn định trật tự và an toàn giao thông đô thị, sau khi thống nhất với UBND TP Hà Nội và TP Hồ Chí Minh, Bộ trưởng Giao thông vận tải đã có Công văn số 477/BGTVT - VT đề nghị Bộ Công an chỉ đạo lực lượng CSGT phối hợp Thanh tra giao thông xử lý triệt để loại phương tiện cá nhân ba bánh tự chế gắn động cơ (kể cả xe có biểu tượng dành cho thương binh) dùng để chở người và hàng hóa; xử phạt nghiêm người điều khiển bao gồm cả phạt tiền, giữ xe, đình chỉ hoạt động.

Trong thời gian qua, CSGT Hà Nội đã xử lý kiên quyết và phạt mạnh nhiều trường hợp người điều khiển xe tự chế với các lỗi: không có đăng ký xe, người điều khiển không có GPLX, không đăng kiểm, chở người và hàng cồng kềnh, xử lý nghiêm những người tự nhận là thương binh điều khiển xe ba bánh tự chế gây mất TTATGT và mỹ quan đô thị, ảnh hưởng uy tín thương binh. Ðể giải quyết triệt để tình trạng này, cần phải có chế tài chung xử lý đối với loại xe ba bánh này, đồng thời có giải pháp "hợp lý, hợp tình" tạo điều kiện cho những đồng chí thương binh đi lại và làm ăn thuận tiện.

Cần có giải pháp hợp lý cho loại xe tự chế

[18.06.2007 23:49]

Xem hình

Xe ba bánh lưu thông trên đường chở hàng cồng kềnh.

Hiện nay, tại Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và một số địa phương vẫn tồn tại phổ biến loại xe ba bánh tự chế chở người và hàng hóa, vi phạm quy định Luật Giao thông đường bộ, gây cản trở, ùn tắc, mất an toàn giao thông. Thực tế đặt ra yêu cầu phải có giải pháp hợp lý cho loại xe này.

Tại Hà Nội, theo quan sát của chúng tôi, loại xe tự chế này hoạt động nhiều ở tuyến đường Trần Quang Khải, khu vực gần bến xe Lương Yên, đường Giải Phóng, cuối đường Nguyễn Trãi... Ngay sát Hà Nội, những chiếc xe tự chế cũng tung hoành khắp các tuyến phố ở tỉnh Hà Tây.

Trong vụ gây rối tại khu vực cáp treo chùa Hương do Nguyễn Thị Hiền (Hiền cá sấu) cầm đầu, nhiều đối tượng đã triệt để sử dụng loại xe này để phong tỏa, cản trở giao thông. Năm 2006, Phòng CSGT Hà Tây đã lập biên bản vi phạm hành chính về TTATGT và tạm giữ 46 xe ba bánh tự chế. Tại Lạng Sơn, dân buôn gà lậu cũng chuyển sang dùng xe ba bánh để chở gà nhập lậu từ các xóm tập kết ở ven cửa khẩu về Ðồng Ðăng và TP Lạng Sơn, thay xe Minsk. Mỗi năm tỉnh Hải Dương xảy ra hơn 300 vụ tai nạn giao thông, nguyên nhân chính do sử dụng tùy tiện phương tiện giao thông, trong đó có xe công nông và xe tự chế không giấy phép lưu hành.

Phần lớn xe tự chế thuộc loại "năm cha, ba mẹ", thường lắp động cơ mô-tô 100 - 125 cm3, máy cũ nát, khung xe tận dụng khung sườn động cơ các loại xe cũ, thiếu đồng bộ, chủ yếu là Bonus Ðài Loan, LA 250, xe máy do Trung Quốc chế tạo... không qua đăng kiểm, không biển số, người điều khiển không có giấy phép lái xe. Thiết bị kỹ thuật không bảo đảm tiêu chuẩn, không có còi, đèn xi-nhan, không đồng bộ (khung và máy khác loại nhau), hệ thống chứa nhiên liệu tự tạo, bình chứa nhiên liệu cạnh người lái, khi xảy ra va đập rất dễ gây cháy, nguy hiểm. Ngay cả xe Babetta quá cổ cũng được tận dụng để làm xe tự chế. Có xe số khung, số máy đều được đục lại, chỉ còn hai số đầu, số cuối, thậm chí là tang vật của các vụ trộm. Muốn mua một chiếc xe ba bánh kiểu này không hề khó, chỉ sau một tuần đặt hàng là có, giá trung bình khoảng 10 - 16 triệu đồng.

Qua khảo sát của CSGT Hà Tây, có vài cơ sở sản xuất xe ba bánh trên địa bàn tỉnh, ước tính khoảng vài trăm chiếc, trong đó có những xe được dán lô-gô "thương binh", thậm chí sơn tên một số doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, số điện thoại liên hệ hay cả dòng chữ quảng cáo "nhận chở hàng thuê" làm "bùa hộ mệnh" tham gia giao thông... Hằng ngày, những chiếc xe này chở đủ các loại mặt hàng từ rau, quả, đến vật liệu xây dựng như gạch, ngói, sắt, thép, trần nẹp nhựa, xiên hoa sắt cồng kềnh nghênh ngang khắp các tuyến phố, luồn lách mọi nẻo đường. So với ta-xi tải, xích-lô, loại xe này có "ưu thế" riêng, nên nhiều người thuê vận chuyển, người chở thu lời vài trăm nghìn đồng mỗi ngày.

Theo thống kê sơ bộ, tại Hà Nội và Hà Tây có gần một nghìn chiếc xe tự chế tập trung chủ yếu ở các chợ, bến xe, các điểm tập kết, bán nguyên vật liệu xây dựng. Ngoài một số thương binh tham gia điều khiển, chấp hành khá tốt luật lệ giao thông, còn xuất hiện không ít đối tượng không phải là thương binh lợi dụng điều khiển loại xe này và vi phạm TTATGT, trong đó có cả đối tượng không đủ tiêu chuẩn sức khỏe. Phương tiện không bảo đảm, không có bằng lái, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông, gây hậu quả khó lường...

Mặc dù lực lượng chức năng các địa phương đã mở đợt kiểm tra và xử lý loại xe này, không cho tiếp tục lưu thông, nhưng kết quả vẫn chưa khả quan. Và hằng ngày, những chiếc xe tự chế không có tên trong danh sách của cơ quan quản lý các phương tiện giao thông vẫn "bay" như cào cào trên đường phố, chở hàng quá khổ, quá tải, thậm chí là cả hàng lậu. Một nguyên nhân dễ thấy là CSGT xử lý còn thiếu kiên quyết, tâm lý e ngại, nể nang; còn những đối tượng bị xử lý lại viện đủ lý do, thậm chí có trường hợp phản ứng, lôi kéo những người tự nhận là thương binh đến cản trở người thi hành công vụ, gây mất trật tự xã hội.

Theo Nghị định 152/NÐ/CP-2005 của Chính phủ, chỉ phạt tiền đối với hành vi điều khiển xe tự sản xuất, lắp ráp; đình chỉ hoạt động, tạm giữ phương tiện, không được tịch thu và thanh lý. Những năm vừa qua, CSGT Hà Tây làm kiên quyết, xử lý nghiêm, tạm giữ nhiều xe ba bánh tự chế. Khi bị lập biên bản, xử nặng về hàng loạt lỗi phương tiện không bảo đảm an toàn, không có GPLX, chở hàng hóa cồng kềnh... (có khi tổng tiền phạt lên tới hàng triệu đồng), nhiều người vi phạm đã phải nộp đơn xin giảm tiền phạt, cam kết sẽ không tái phạm.

Qua xử lý các vụ xe tự chế vi phạm TTATGT, phát hiện nhiều vụ không có bằng lái, xử dụng bằng lái rởm hoặc giả danh thương binh. Ðợt cao điểm ra quân xử lý loại xe này, Phòng CSGT Hà Tây đã tạm giữ 32 chiếc xe mô-tô ba bánh, qua kiểm tra tất cả người điều khiển đều không có GPLX và chỉ có 15 người là thương binh, bệnh binh. Tuy nhiên, mỗi đợt ra quân xử lý loại xe này chỉ khoảng 10 ngày, cao điểm nhất có hơn 40 xe bị giữ. Khi CSGT làm căng, họ tạm thời "án binh bất động", hết đợt cao điểm lại tiếp tục hoạt động. Phòng CSGT Hà Nội cho biết, nhiều xe tự chế bị tạm giữ, người điều khiển không phải thương binh, nhưng sau đó có đồng chí thương binh mang giấy tờ đến xin lấy lại xe.

Nhằm ổn định trật tự và an toàn giao thông đô thị, sau khi thống nhất với UBND TP Hà Nội và TP Hồ Chí Minh, Bộ trưởng Giao thông vận tải đã có Công văn số 477/BGTVT - VT đề nghị Bộ Công an chỉ đạo lực lượng CSGT phối hợp Thanh tra giao thông xử lý triệt để loại phương tiện cá nhân ba bánh tự chế gắn động cơ (kể cả xe có biểu tượng dành cho thương binh) dùng để chở người và hàng hóa; xử phạt nghiêm người điều khiển bao gồm cả phạt tiền, giữ xe, đình chỉ hoạt động.

Trong thời gian qua, CSGT Hà Nội đã xử lý kiên quyết và phạt mạnh nhiều trường hợp người điều khiển xe tự chế với các lỗi: không có đăng ký xe, người điều khiển không có GPLX, không đăng kiểm, chở người và hàng cồng kềnh, xử lý nghiêm những người tự nhận là thương binh điều khiển xe ba bánh tự chế gây mất TTATGT và mỹ quan đô thị, ảnh hưởng uy tín thương binh. Ðể giải quyết triệt để tình trạng này, cần phải có chế tài chung xử lý đối với loại xe ba bánh này, đồng thời có giải pháp "hợp lý, hợp tình" tạo điều kiện cho những đồng chí thương binh đi lại và làm ăn thuận tiện.