Tây-Sumatra Indonesia 26-29/09, 2005
Là hội thảo 4 ngày với khoảng 500 người tham gia từ khắp nơi trên thế giới – giáo viên, thầy sư phạm, quản lí giáo dục, người làm việc với trẻ, người làm chính sách, người lập chương trình và trẻ em. Hội nghị chuyên đề tạo cơ hội cho người tham gia tiếp cận Giáo dục hoà nhập và những viễn cảnh khác nhau của nó.

Nhiều kinh nhiệm thực tế đã được chia sẻ từ lĩnh vực này, một số vấn đề khác cũng được bàn đến: Cải tổ chất lượng trường học, Phát triển trung tấm nguồn cho giáo dục hoà nh ập, Giáo dục cho tất cả và Đói nghèo …

Bởi vì tôi không thể tham dự tất cả các thảo luận nhóm nhỏ, sau đây là một số những ghi chú từ cuộc họp toàn thể và những buổi tôi tham dự. Thông tin đầy đủ hơn và phân tích về hội nghị chuyên đề có ở trang web http://www.idp-europe.org/symposium

1. Khái niệm về Giáo dục hoà nhập: Không phải ý tưởng mới nhưng rất thú vị khi xem lại:
 Hoà nhập: “Đó chính là ý nghĩa của phát triển – giúp cho những đố tượng chưa từng bao giờ được tham gia được vào cuộc”
 Giáo dục hoà nhập đã được định nghĩa như là cách tiếp cận bảo đảm “tất cả trẻ em” có thể tiếp cận được tới giáo dục:
…“một hệ thống giáo dục mà mỗi trẻ được tôn trọng vì chính bản thân các em và là nơi mà mỗi trẻ nhận được dịch vụ dựa trên nhu cầu, khả năng và quyền của các em”.
… “hệ thống giáo dục thân thiện, dân chủ, minh bạch, hoà nhập tôn trọng tính đa dạng, sáng tạo và sự tự do ý kiến cho mỗi trẻ em, thanh niên và người lớn không kể đến giới tính, khả năng, dạng tật và văn hóa: hoàn cảnh dân tộc, tôn giáo, cộng đồng và kinh tế”.

 Giáo dục hoà nhập nghĩa là đáp ứng sự đa dạng của học sinh

 Không chỉ học sinh học từ giáo viên mà giáo viên cũng học từ học sinh

 Dạy từng học sinh chứ không phải dạy lớp học sinh.

 Chương trình Giáo dục hoà nhập với mục đích là để hỗ trợ và thực hiện Giáo dục cho tất cả, “với sự nhấn mạnh đặc biệt về loải bỏ rào cản đối với sự tham gia cho tất cả trẻ em bao gồm cả trẻ em khuyết tật, trẻ em nữ, trẻ nhiễm HIV/AIDS, trẻ dân tộc thiểu số và trẻ đường phố/ trẻ lao đ ộng sớm..”

Sự thật là:
- Có quả nhiều cá nhân không đạt được kĩ năng cơ bản
- Khoảng cách quá lớn giữa những người học tốt và yếu
- Trường không thử thách cho những học sinh đặc biệt có tài năng
- Quá nhiều người bỏ học trong trường phổ thông trung học và không tham gia được thị trường việc làm
- Tất cả những điều trên là phổ biến ở nhiều nước trên thế giới.

2. Chất lượng của Giáo dục hoà nhập
 Giáo dục hoà nhập không chỉ về đạt được kiến thức học vấn, mà còn về cả sự phát triển cộng đồng, xúc cảm và thể chất cho trẻ.
 “Giáo viên dạy kiến thức cho trẻ, cũng dạy cho trẻ nên người”
 Giáo dục dựa trên Quyền được học của trẻ và quyền có được giáo dục chất lượng tốt
 Học sinh nên được dạy theo cách để các em:
- Biết cách học
- Hứng thú học tập
- Có thể vượt qua được những thử thách về nghề nghiệp trong tương lai và các tình huống khác với ý chí tích cực và đầy nghị lực
- Biết cách hợp tác
- Có tầm nhìn rộng hơn về những dịch vụ trong cộng đồng
 Nhân tố góp phần tới chất lượng của giáo dục hoà nhập:
 Chất lượng giáo viên
 Chất lượng phòng học
 Đạt được những thành công (đo lường được) về văn hóa và kỹ năng sống
 Chuẩn mực, tư cách đạo đức
 Hỗ trợ tâm lý
 Trẻ em biết được các quyền của mình
 Môi trường an toàn: bảo vệ trẻ khỏi tất cả các loại lạm dụng
 Đảm bảo cung cấp nước sạch và vệ sinh chất lượng
 Môi trường thân thiện với học sinh và giáo viên

Những người sư phạm và quản lý giáo dục nên hình thành tiêu chuẩn để đánh giá xem phòng học, trường và hệ thống giáo dục của họ có “hoà nhập” hay không. Dưới đây là vài tiêu chuẩn gợi ý, giáo viên và người quản lý giáo dục có thể bổ sung thêm để hoàn thành tiêu chuẩn cho nước của họ. Học sinh, phụ huynh và thành viên cộng đồng cũng có thể cho những ý kiến đóng góp có ích:
 Lớp họ thú vị không?
 Giáo viên có dễ gần không?
 Các vấn đề được đề cập một cách cới mở?
 Học sinh tự khám phá?
 Sự biểu lộ của bản thân học sinh?
 Giáo trình bao gồm từng đứa trẻ?
 Cơ sở vật chất thuận tiên, tiếp cận được?
 Có sự tham gia của cộng đồng?
 Trường học mà trẻ muốn đến?
 Trường học lấy trẻ làm trung tâm?
 Trường với tầm nhìn tổng thể: trẻ em, giáo viên, cha mẹ, hiệu trưởng?
 …
 Vài kinh nghiệm về cách đánh giá ảnh hưởng tới sự giáo dục hoà nhập
 Mức độ trẻ tham gia – sẽ nói lên được trẻ có được đánh giá công bằng không?
 Mức độ cải thiện thể chất
 Mức độ cải thiện tinh thần
 Mức dộ cải thiện kĩ năng học tập
 Mức độ cải thiện kĩ năng cộng đồng
 Mức trung bình của lớp có cải thiện không?
 Mức điểm cải thiện có đồng đều không?
 Trẻ có vui khi ở trường không?
 Trẻ có cảm thấy là được tôn trọng không?
 Hình ảnh bản thân của chúng đạt ở mức độ nào?
 Luật giáo dục, chính sách, pháp chế cũng sẽ cần phải c ó sự “kiểm định hoà nhập”
 Bất kì chính sách nào cũng nên thực hiên với sự giám sát hệ thống, đánh giá và mở rộng cho bất kì sự cải tổ cần thiết nào

3. Dán nhãn khuyết tật của trẻ - “Tôi là một đứa trẻ”: những người sư phạm và người làm việc với trẻ từ hầu hết các nước tham gia đều đề cập đến vấn đề dán nhãn trẻ khuyết tật. Nhiều từ được tìm thấy có thể “dán nhãn” trẻ khuyết tật và tạo ra sự phân biệt đối xử.

Vài gợi ý được đưa ra:
- Cụm từ như “trẻ khuyết tật, khiếm thính, khiếm thị…” có thể/ ch ỉ nên dùng trong nghiên cứu hay báo cáo khoa học
- Trẻ nên được gọi bằng TÊN trong hầu hết các trưởng hợp: ở trường, ở nhà, trong cộng đồng… Khuyết tật hay trường hợp đặc biệt của các em nên được cân nhắc cẩn trọng trước khi dùng bất kì trong trường hợp nào ngoài nh ững báo cáo/ghi chép khoa học.

4. Sự kết hợp NGOs-Chính phủ
- NGOs, nhà tài trợ và chính phủ cần kết hợp chặt chẽ khi thực hiện chương trình giáo dục hoà nhập.
- Mức độ hợp tác cao, mà là hợp tác và cộng tác trong các kế hoạch được đưa ra. Tới giờ, hợp tác chỉ mới giới hạn ở chia sẻ thông tin.

5. Tăng cường chia sẻ và trao đổi kinh nghiệm
 Tăng cường sử dụng kinh nghiệm đã có và nguồn, vài gợi ý được đưa ra. Một vài cái rất thực tế như: chia sẻ thông tin qua website, tin báo hàng tháng, chia sẻ và trao đổi cuộc họp hoặc tập huấn, hội nghị trẻ em…
- Trang web cho việc chia sẻ và trao đổi được hình thành:
v www.eenet.org.uk (mạng lưới tăng cường và hỗ trợ giáo dục)
v www.unescobkk.org (vài công cụ cho giáo dục hoà nhập được đăng ở đây)

Thông tin chi tiết, tóm tắt bài phát biểu và các bài trình bày có thể tìm thấy ở:
http://www.idp-europe.org/symposium/presentations.php